Uaniipputit: Saqqaa Illoqarfinnut nunaqarfinnullu pilersaarutit Kangerlussuaq Kangerlussuaq nunataat

Greenlandic   Dansk
Sisimiut Maniitsoq Atammik Napasoq Kangaamiut Itilleq Sarfannguit Kangerlussuaq Attaveqaatit Aqquserngit aqqusineeqqallu aaqqissuussaanerat Illoqarfiup qeqqa Inissiaqarfik/najugaqarfik Inuutissarsiuteqarfik Suliffeqarfiit sunngiffillu Teknikkikkut atortuutit Kangerlussuaq nunataat Namminersorlutik soqutigisaat Aalajangersakkat Nalinginnaasumik aalajangersakkat Aalajangersakkat

Kangerlussuaq nunataat


Kangerlussuup nunataata eqqaa aqutsivigineqarnissamut pilersaarummut ilaavoq, taannalu Inatsisartunit ukioq 2010-mi upernaakkut akuersissutigineqarluni. Kangerlussuup nunataani  ammasumi pilersaarummi agguataarinermik ingerlatsineqarpoq. (Takuuk nunap assinga ilanngussaq) Nuna pilersaarummi ima agguataarneqarpoq, A-, B- aammalu C-nunaminertaq: 

Masarsoqarfik Ramsar – nerlerit isaffiat nunaminertaq A

Tuttut piaqqiorfiat nunaminertaq A

Pingaarnertut takornariaqarnermut nunaminertaavoq, piniarnermik ingerlativiusussaanngitsoq B

Piniarnermut nunaminertaq C 

Kommunip pilersaarusiorneqarnissaanut siunnersuummi aqutsivigineqarnissamut pilersaarummi nunaminertat sammisaqartitsivigineqarnissamut nutaat agguataaneqarnerinut immikkoortitsinissamut aallaaveqarput. Aqutsivigineqarnissamulli pilersaarummut ilaanngitsumut, kitaani takornariaqartitsinermut nunaminertamik alliliineqarpoq. Tassani akunnittarfinnik, illuaraqarfinnik ataatsimoortarfilimmik il.il. inissiinissamut periarfissiilluni. 

Aqutsivigineqarnissamut pilersaarummut link-i ikkunneqassaaq. 

Illuaqqanut, takornarissanut illuaqqanut aasarsiortarfinnullu assigisaannullu nunaminertanik immikkoortitsineq.

Kangerlussuup eqqaani illuaqqanut nunaminertamik immikkoortitsisoqassaaq, nunap assingani ilanngussami K2-mik ilisarnaaserneqarluni. Illuaqqanut 50-inut inissaqartitsisoqassaaq. Taakkulu saniatigut nunaminertap pioreersup iluani, illuaqqanut 30-t missaaniittunut inissaqartitsisoqarluni. 

Tammaviutsussarsiniartitsinermi illuaqqamik pilersitsinissamut periarfissamik immikkoortitsineq

Kangerlussuup eqqaatungiusannguani tammaviutsussarsiniartitsinermi illuaqqanik arfinilinnik inissiinissamut periarfissanik immikkoortitsineqarpoq, assimi ilanngussami inissiivissat TH1 – TH4-mik ilisarnaateqarput. Ungasinnerusumut illuaqqat arfinillit sumulluut inissinneqarsinnaapput, illuaqqat akornanni ungasissuseq 5 km-iussaaq. Takuuk nunap assinga ilanngussaq. 

Takornariaqartitsinermut annertusaanissamut atatillugu akunnittarfimmut/finnut illuaqqanullu nunaminertanik immikkoortitsineq

Akunnittarfinnik inissiivissatut periarfissat assigiinngitsut pilersaarummi immikkoortinneqarput, nunaannarmi periarfissat tallimat:   

Takornariaqarnermut siunertalinnik illuaraqarfimmik inissiinissamut periarfissat arfinillit. Inissiinissamut periarfissat ilaani sanaartornermut ilusissanik toqqanissamut periarfissaqarpoq. 

Periarfissat tamakkua takornariaqarnermut nunaminertanut atatillugit inissinneqarput, immikkoortoq 660-imiit Kangerlussuaq aqqusaarlugu umiarsualiviup tungaanut, aammalu Kangerlussuup Sisimiullu akornanni aqqusinermut nunaminertamik immikkoortitsinermut, inissinneqassallutik. 

Kangerlussuup eqqaani nunaannarmi akunnittarfinnik illuaqqanillu pilersitsinermut atatillugu, sanaartukkanik piusinnaaneranillu immikkut piumasaqaateqarpoq. 

Ilusilersuinermi piumasaqaatit:

Illuaqqat akunnittarfiillu pinngortitamut nunamullu inissiffigisamut naleqqussarlugit sanaartorneqarneri ilusilersorneqassapput, taamaalillutik sanaartukkat sapinngisamik ersarippallaassanatik. 

Ima paasillugu:

  • Sanaartukkat silatimikkut qalipaatilersorneqarnermikkut, nunap qalipaataanik assigisaanillu qalipanneqassapput.
  • Sanaartukkat pukkikannersuutinneqassapput – illuaqqat annerpaamik 4,5 m-imik portussuseqassapput, akunnittarfiillu quleriit marluk annerpaamik 7,5 m-isut portussuseqassallutik.
  • Toqqaviit nunamit annerpaamik 0,5 m-isut portussuseqassaput

Atasinnaaneranut piumasaqaatit.

Periarfissaqartillugu pisortatigut innaallagissamik, imermik kuuffissuaqarnikkullu atassuseqarnerit atorneqassapput, sanaartukkalli amerlanersaaq siammarsimassammata, pisortatigut atassusilernissaat imminut akilersinnaanngilaq.

  • Sanaartukkat ukiukkut atorneqartussat ima oqorsarsimatigissapput, aallaavittut silap 0 gradimik kissassuseqarnerani, saniatigut nukimik ikummatissanilluunniit kiassarneqartariaqaratik.
  • Sanaartukkani seqerngup kissaanik pilersorneqassapput.
  • Qullernut, kiassarnermut imermullu kissartumut innaallagiamik pilersuineq, nukimmik ataavartumik ingerlanneqassaaq, soorlu – seqerngup nukinganik - Erngup nukinga atorlugu nukissiorfik ammalu anorip nukinga atorlugu nukissiorfik assigisaallu.  
  • Erngup nukinga atorlugu nukissiorfimmik pilersitsinermi, imermik sipaarutitalimmik ikkussineqassaaq – imeq tatsimi qanittumiittumit nalinginnaasumik pissarsiarineqartarpoq.
  • Kuuffissuit:
    • Perusuersartarfinniit imikoq tankimut – septiktankimut – imaluunniit perusuersartarfinnik nunap iluanut kuutsinneqassaaq.
    • Imikup tankimut imaluunniit imermut imerneqartussamut qanigisaanilu masarluusunut, kuunnguanut kuunnullu sunniuteqarsinnaanngitsumik, silamut kuutsitsineq. 

Nunaannarmi ingerlaffiusartussanik aqqusinernik immikkoortitsineq.

  • Qinnguata kuussuaqarfiani qooroq – qimussinik/qamuteralannik/qamussuarnik piniartarfimmut aqqut.
  • Umiiviit – qimussinik/qamuteralannik/qamussuarnik piniartarfimmut aqqut.
  • Kangerlussuaq – qimussinik/qamuteralannik/qamussuarnik piniartarfimmut aqqut.